Archiwa tagu: nzk

10T – przyczyny NZK w czasie znieczulenia

Ciekawa lista proponująca możliwe przyczyny zatrzymania krążenia podczas znieczulenia. Warto zerknąć, bo przyda się zapewne nie tylko w pracy pielęgniarza/pielęgniarki anestezjologicznej. Ratownictwo może z tego czerpać.

Lista zaczerpnięta z publikacji: Borshoff, D.C., Podręcznik anestezjologa. Sytuacje krytyczne w czasie znieczulenia, red. J. Andres, Kraków 2014.

  1. Tubes (rurki) – umiejscowienie, zatkanie, rozłączenie, zaciśnięcie, przerwanie.
  2. Torriential haemorrhage – gwałtowny krwotok
  3. Tryptaza: zatrzymanie krążenia w przebiegu anafilaksji (tryptaza jest uwalniana przez komórki tuczne – mastocyty, które produkują i uwalniają substancje o działaniu naczynioaktywnym i prozapalnym, np. histaminę)
  4. Terminal rhythm – rytmy zagrażające życiu (pierwotna choroba serca)
  5. Tamponada – urazowa lub chirurgiczna
  6. Tension pneumothorax – odma prężna
  7. Thrombus – zakrzep/zator (wieńcowy, płynem owodniowym, powietrzny lub tłuszczowy)
  8. Toksyny – leki, zaburzenia elektrolitowe i metaboliczne
  9. Total spinal – całkowite znieczulenie rdzeniowe
  10. Tumour – guz, zmiany czaszkowe, powodujące zwiększenie ICP

NZK w szczególnych sytuacjach – modyfikacje ALS

Zaawansowane zabiegi resuscytacyjne są chyba najczęściej ćwiczonym elementem postępowania w stanach nagłych. ALS przewija się przez każdy kurs, każdy też powinien wykonywać te czynności w zasadzie intuicyjnie. Warto jednak przypomnieć sobie postępowanie, które jest zmodyfikowane przez szczególne sytuacje, z którymi możemy się spotkać.

Przedstawiam poniżej charakterystykę postępowania w kilku sytuacjach bez zbędnego wchodzenia w szczegóły. Mam nadzieję, że zerknięcie w opisane treści pozwoli przypomnieć sobie istotne treści bez przekopywania patofizjologicznych opisów zawartych w wytycznych (które są bardzo istotne do zrozumienia tematu!). Ważne jest to tym bardziej, że wymienione odstępstwa dotyczą zazwyczaj osób młodych, u których szybkie wdrożenie postępowania może wiązać się z bardzo korzystnym rokowaniem.

Hipotermia

  • temperatura ciała <35 st. C (wiarygodnym odpowiednikiem temperatury w 1/3 dolnej przełyku jest pomiar na błonie bębenkowej)
  • pacjent z klinicznymi objawami hipotermii może prezentować objawy śmierci (zasada! „Pacjent nie jest martwy, dopóki nie jest ciepły i martwy”. Wyjątkami są śmiertelne urazy lub zamarznięte ciało)
  • należy wydłużyć czas oceny krążenia z 10 s. do 1 minuty
  • defibrylacja może być nieskuteczna, jeśli temperatura ciała <30 st. C., dlatego należy podjąć jedynie 3 próby
  • nie należy podawać leków w trakcie RKO, jeżeli temperatura <30 st C. (zwolnienie metabolizmu)
  • podawanie leków i kolejne defibrylacje należy rozpocząć od temperatury >30 st. C
  • po osiągnięciu 30 st. C do czasu odzyskania właściwej temperatury należy podwoić odstępy pomiędzy dawkami leków
  • należy starać się przywrócić właściwą temperaturę ciała (usunięcie z chłodnego środowiska, zdjęcie zimnego ubrania, rozpoczęcie ogrzewania)
  • podczas RKO mogą pojawić się utrudnienia w postaci sztywności klatki piersiowej, trudności z wykonaniem zabiegów (np. założenie wkłucia dożylnego)

Zanurzenie i podtopienie

  • podczas udzielania pomocy trzeba liczyć się z wystąpieniem u chorego hipotermii, zaburzeń rytmu, aspiracji, niedotlenienia
  • ryzyko urazu szyjnego odcinka kręgosłupa u osób tonących jest niskie (0,5%)
  • resuscytację powinno zacząć się od wykonania 5 wdechów ratunkowych
  • pacjenci nieprzytomni wymagają szybkiej intubacji i założenia sondy żołądkowej
  • nie należy usuwać wody w płuc, ale ze względu na dużą jej ilość w płucach bardzo częste są wymioty
  • postępowanie jest taki samo niezależnie od rodzaju wody (słodka, słona)

Zatrucia

  • bardzo ważny jest wywiad! (od świadków lub wynikający ze środowiska: opakowania po lekach i innych substancjach)
  • należy szczególnie pamiętać o własnym bezpieczeństwie przy podejrzeniu zatrucia określonymi substancjami (np. unikać wentylacji usta-usta)
  • istnieje wiele odtrutek na przyjęte toksyny, ale podczas NZK wskazanie do zastosowania antidotum istnieje jedynie przy zatruciu cyjankami

Ciąża

  • przyczynami NZK u kobiet w ciąży najczęściej są: przewlekłe choroby serca, zatorowość płucna, zaburzenia psychiczna, nadciśnienie w ciąży, sepsa, ciąża pozamaciczna, krwawienie, zator z wód płodowych
  • do NZK u kobiet może dojść również z przyczyn pozaciążowych, jak u takiej samej kobiety, w tym samym wieku, niebędącej w ciąży
  • podczas RKO należy pamiętać o dużym ryzyku zarzucania treści żołądkowej
  • intubacja dotchawicza może sprawić dużo problemu (gruba szyja, duże piersi, obrzęk nagłośni)
  • wentylacja może być utrudniona z powodu zmian fizjologicznych w ciąży
  • podczas RKO pacjentkę należy przechylić na lewy bok (o 15-30 stopni)
  • może wystąpić konieczność ułożenia rąk na mostku wyższego niż normalnie
  • energie defibrylacji nie ulegają zmianom
  • z powodu możliwych problemów z przyłożeniem łyżek defibrylatora zalecane jest używanie elektrod samoprzylepnych
  • bardzo korzystne jest podawanie odpowiedniej ilości płynów
  • należy pamiętać, że resuscytacja dotyczy zarówno matki jak i płodu

Porażenie prądem

  • postępowanie resuscytacyjne nie zmienia się od ogólnie przyjętych standardów
  • przed wdrożeniem zabiegów ALS należy wyłączyć źródło prądu
  • poszkodowanego należy przenieść w bezpieczne miejsce
  • zatrzymanie oddechu może trwać dłużej niż zatrzymanie akcji serca (z powodu skurczu tężcowego mięśni oddechowych)
  • w przypadku obecności większej liczby poszkodowanych (z powodu porażenia przez piorun) na miejscu należy zastosować zasadę reverse triage – w pierwszej kolejności zajęcie się pacjentami z NZK

Anafilaksja

  • do NZK dochodzi zazwyczaj w wyniki wstrząsu anafilaktycznego lub z powodu obrzęku dróg oddechowych
  • najczęstszym mechanizmem NZK jest PEA i asystolia
  • ALS należy prowadzić według obowiązujących zasad, ale szczególny nacisk należy położyć na odwracalne przyczyny zatrzymania krążenia – hipowolemia i hipoksja
  • mogą pojawić się problemy z drożnością dróg oddechowych i wentylacją

Astma

  • przyczyną NZK może być ciężki skurcz oskrzeli, zab. rytmu (z powodu niedotlenienia i działania leków), zaburzeń elektrolitowych, odma prężna
  • zasady prowadzenia ALS nie zmieniają się
  • może wystąpić problem z wentylacją z powodu wysokiego oporu w drogach oddechowych
  • należy rozważyć szybką intubację – zagrożenie rozdęcia żołądka w następstwie używania worka samorozprężalnego
  • wysokie ciśnienie, które potrzebne jest do wentylacji zwiększa ryzyko odmy prężnej
  • należy liczyć się utrudnionym prowadzeniem uciśnięć klatki piersiowej (hiperinflacja pęcherzyków płucnych)

Hipertermia

  • może objawiać się stanami klinicznymi takimi jak przegrzanie, wyczerpanie cieplne, udar cieplny, niewydolność wielonarządowa, NZK
  • zabiegi ALS należy prowadzić z uniwersalnym algorytmem

Pamiętajmy, że głównym postępowaniem w ALS, który poprawia rokowanie jest leczenie odwracalnych przyczyn zatrzymania krążenia.