Archiwa tagu: anestezja

Pielęgniarski aspekt standardów w anestezjologii i intensywnej terapii

Choć na rynku istnieje wiele publikacji związanych z pielęgniarstwem anestezjologicznym i intensywnej opieki – mało w nich informacji o technicznych aspektach standardów. Zostały one przedstawione w rozporządzeniu MZ z 20 grudnia 2012 roku oraz w nowelizacji rozporządzenia: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki zdrowotnej w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii. Przedstawiam pokrótce najciekawsze i najważniejsze z punktu widzenia pielęgniarza/pielęgniarki anestezjologicznego/ej i intensywnej opieki.

Zawarte definicje

  1. anestezja – wykonywanie znieczulenia ogólnego lub regionalnego do zabiegów operacyjnych oraz do celów diagnostycznych lub leczniczych
  2. intensywna terapia – postępowanie mające na celu podtrzymywanie funkcji życiowych oraz leczenie chorych w stanach zagrożenia życia, spowodowanych potencjalnie odwracalną niewydolnością jednego lub kilku podstawowych układów organizmu, w szczególności oddychania, krążenia, ośrodkowego układu nerwowego
  3. pielęgniarka anestezjologiczna – pielęgniarka, która:
    -> ukończyła specjalizację w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki lub
    -> ukończyła kurs kwalifikacyjny w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki lub
    -> jest w trakcie specjalizacji w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki
  4. resuscytacja – działanie mające na celu przerwanie potencjalnie odwracalnego procesu umierania
  5. sedacja – działanie mające na celu zniesienie niepokoju, strachu oraz wywołanie uspokojenia pacjenta
  6. zabieg w trybie natychmiastowym – zabieg wykonywany natychmiast po podjęciu przez operatora decyzji o interwencji, u pacjenta w stanie bezpośredniego zagrożenia życia, groźby utraty kończyny czy narządu lub ich funkcji; stabilizacja stanu pacjenta prowadzona jest równoczasowo z zabiegiem
  7. zabieg w trybie pilnym – zabieg wykonywany w ciągu 6 godzin od podjęcia decyzji przez operatora, u pacjenta z ostrymi objawami choroby lub pogorszeniem stanu klinicznego, które potencjalnie zagrażają jego życiu albo mogą stanowić zagrożenie dla utrzymania kończyny czy organu, lub z innymi problemami zdrowotnymi niedającymi się opanować leczeniem zachowawczym
  8. zabieg w trybie przyśpieszonym – zabieg wykonywany w ciągu kilku dni od podjęcia decyzji przez operatora, u pacjenta, który wymaga wczesnego leczenia zabiegowego, lecz wpływ schorzenia na stan kliniczny pacjenta nie ma cech opisanych dla zabiegu w trybie natychmiastowym i pilnym
  9. zabieg w trybie planowym – zabieg wykonywany według harmonogramu zabiegów planowych, u pacjenta w optymalnym stanie ogólnym, w czasie dogodnym dla pacjenta i operatora

Kwalifikacja pacjentów

Kwalifikacja pacjentów do oddziałów anestezjologii i intensywnej terapii w szpitalach odbywa się zgodnie z aktualnymi Wytycznymi Polskiego Towarzystwa Anestezjologii i Intensywnej Terapii określającymi sposób kwalifikacji oraz kryteria przyjęcia pacjentów do oddziałów anestezjologii i intensywnej terapii.

Propofol w anestezjologii

W celu wprowadzenia do znieczulenia oraz jego podtrzymania w anestezjologii stosuje się anestetyki dożylne. Skojarzone z opioidami pozwalają na narkozę z efektem przeciwbólowym. Istnieje wiele zalet anestetyków dożylnych, tj. prosta technika, szybkie zasypianie i brak okresu pobudzenia, a w przypadku propofolu także mniejsza tendencja do pojawiania się poznieczuleniowych nudności i wymiotów.

Propofol jest często wykorzystywany jako szybki i krótkodziałający hipnotyk (bez analgezji) nie tylko do wprowadzania do znieczulenia ogólnego, ale również do całkowitego znieczulenia dożylnego w połączeniu z opioidami, sedacji w znieczuleniach regionalnych oraz do sedacji pacjentów, którzy wymagają intensywnego nadzoru.

Propofol to substancja nierozpuszczalna w wodzie, występująca w postaci białej emulsji (z oleju sojowego). Jest dostępny w trzech formach:

  • roztwór 1% – 10mg/1ml
  • roztwór 2% – 20mg/1ml
  • roztwór pediatryczny 0,5% – 500 mkg/1ml

Roztwór podaje się drogą dożylną, również w infuzji ciągłej. Przed użyciem zaleca się wstrząśnięcie ampułki, aby wymieszać odpowiednio emulsję. Dopuszczalne, ale niekonieczne jest rozcieńczanie roztworu 5% glukozą, 0,9% NaCl lub 1% roztworem lignokainy.

Propofol podaje się przeciętnie w dawce 2-2,5 mg/kg m.c.

Działanie na poszczególne układy

O.U.N.
  • utrata świadomości po 25-40 s. (maksymalne działanie po 90 s.)
  • utrzymanie stanu nieświadomości średnio 4-8 minut
  • brak właściwości przeciwbólowych
Krążenie
  • akcja serca zazwyczaj wzrasta
  • u pacjentów geriatrycznych i przyjmujących beta-blokery może wystąpić bradykardia
  • spadek BP (SBP i DBP średnio spadają o 10-20 mmHg)
  • pojemność minutowa się zmniejsza (inotropizm ujemny)

Spadek ciśnienia tętniczego krwi wiąże się z ujemnym działaniem inotropowym oraz prawdopodobnie z obwodowym rozszerzeniem naczyń krwionośnych!

Oddech
  • powoduje przejściowy bezdech, trwający około 1 minuty
  • u osób z POChP może działać na oskrzela rozszerzając je

Propofol można stosować u osób z tendencją do hipertermii złośliwej!

Wady

  • spadek BP
  • bradykardia
  • bezdech
  • ból podczas iniekcji

Ze względu na ryzyko pojawienia się zespołu infuzji propofolu wg Niemieckiego Towarzystwa Lekarskiego propofol powinien być używany jedynie przez anestezjologów!

Propofol powinno się wstrzykiwać powoli, aż do zaobserwowania skutecznego czasu działania, np. poprzez sprawdzenie odruchu rogówkowego.

Po zaśnięciu w znieczuleniu bez intubacji często należy udrożnić drogi oddechowe poprzez wysunięcie żuchwy pacjenta i utrzymywanie tego stanu kontrolując SpO2.