Naczyniowy zator powietrzny – ciąg dalszy

Na łamach bloga pisałem już o naczyniowym zatorze powietrznym i objętości jaka jest niebezpieczna dla pacjenta. Wynikiem pogłębienia tego tematu była publikacja Latos M. Naczyniowy zator powietrzny – przegląd piśmiennictwa. Pielęgniarstwo w Stanach Nagłych. 2017; 3: 18-21. Zainteresowanych odsyłam do artykułu, a poniżej przedstawiam najciekawsze informację z tej kwerendy badań i literatury.

Definicje

Według definicji naczyniowy zator powietrzny występuje w przypadku przedostania się
powietrza (lub gazu pochodzącego z zewnątrz np. spoza organizmu) z pola operacyjnego
lub innego źródła do wnętrza żył lub tętnic, co powoduje efekt ogólnoustrojowy. O
żylnym zatorze powietrznym (VAE – ang. venous air embolism) można mówić wtedy, gdy
do systemu naczyniowego dostanie się powietrze. Zazwyczaj VAE jest spowodowany wykonywaniem określonych czynności przez personel medyczny.

Znaczący w praktyce VAE zdarza się
najczęściej w okresie operacji głowy i szyi, operacji neurochirurgicznych kręgosłupa oraz
przy wprowadzaniu centralnych cewników żylnych (również do hemodializy). Objawy
zatoru powietrznego zależą od objętości powietrza, które przedostało się do krążenia.
Wszystkie symptomy wahają się od bezobjawowego VAE poważnych zaburzeń układu
sercowo-naczyniowego ze zgonem włącznie. Mogą to być duszność, ból w klatce
piersiowej, bradypnoe i sinica, a więc objawy niespecyficzne. Wszystkie te objawy
zwiastują pogłębiającą się niewydolność oddechową, co w konsekwencji doprowadza do
zaburzeń świadomości, załamania krążenia (wstrząs), a następnie NZK.

Prewencja personelu

  • prawidłowe, zgodne z procedurą ułożenie pacjenta
  • przestrzeganie instrukcji obsługi produktów do infuzji
  • stosowanie połączeń typu Luer-Lock
  • natychmiastowa wymiana nieszczelnych przewodów do infuzji
  • stosowanie systemów infuzyjnych z mechanizmem zatrzymywania powietrza
  • stosowanie nowoczesnych filtrów infuzyjnych oraz infuzje płynów i leków w workach, a nie
    plastikowych lub szklanych butelkach

Postępowanie

Najskuteczniejszym leczeniem VAE jest jego zapobieganie. Postępowanie w przypadku
podejrzenia wystąpienia VAE opiera się na trzech elementach

  1. uniemożliwienie dalszego dostawania się powietrza do światła naczyń
  2. usunięcie powietrza, które już dostało się do krążenia
  3. wspomaganie krążenia

W tym celu należy niezwłocznie rozpocząć tlenoterapię (FiO 2 =1,0) aby natlenić pacjenta i zredukować objętość zatoru przez eliminację azotu. Wysoki przepływ tlenu pozwala wchłonąć zwrotnie tlenek azotu z pęcherzyka powietrza, który znalazł się we krwi (tym samym zmniejszyć materiał zatorowy).

Podcast medyczny Krew Mózg

Z wielką przyjemnością mogę pochwalić się nową inicjatywą – ruszyłem z nowym projektem medycznego podcastu „Krew Mózg. Podcast zaangażowany medycznie”. Na potrzeby projektu powstała nowa strona internetowa, choć audycje nie są całkowicie oderwane od mojej działalności, którą prowadzę za pomocą tego bloga.

Zapraszam serdecznie do wysłuchania odcinka pilotażowego i śledzenia kolejnych audycji.

Podcastu wysłuchacie w bazie iTunes, Spreaker i za pomocą RSS. Wszystkie szczegóły na stronie internetowej krewmozg.pl oraz w zakładce Podcast.

Wentylacja mechaniczna w praktyce podstawowych Zespołów Ratownictwa Medycznego

Zapraszam serdecznie do lektury artykułu na portalu Medycyna Praktyczna dla ratownictwa, którego mam przyjemność być współautorem.