Od objawów do diagnozy – przegląd słynnych nazwisk

Stawianie diagnozy przez ratowników medycznych i pielęgniarzy jest niezwykle ważne do wdrożenia odpowiedniego leczenia, szczególnie w pracy ZRM. Oczywiście nie sposób przedstawić wszystkich charakterystycznych symptomów chorób, bo trzeba byłoby przepisać całą księgarnię/bibliotekę.

Przygotowałem poniżej listę objawów z różnych dziedzin medycyny. Ale jedynie te, których nazwy pochodzą od chlubnych ich stworzycieli. Przede wszystkim dlatego, że lubią uciekać z pamięci, szczególnie, że to wyliczanka nazwisk wybitnych medyków. Jednocześnie wybrałem te eponimy, które według mnie są najważniejsze/najciekawsze i istotne w praktyce klinicznej zespołów, które spotykają się z pacjentami w różnych okolicznościach.

Choroby wewnętrzne

Beck – nadmierne wypełnienie żył szyjnych, hipotensja i stłumienie tonów serca. Tzw. triada jest charakterystyczna dla pourazowej tamponady serca.

Kussmaul – nadmierne wypełnienie i brak zapadania się żył szyjnych w czasie wdechu. Występuje w zapaleniu osierdzia i niewydolności serca.

Levin – objaw występujący u chorych po OZW lub z niestabilną dławicą piersiową, polegający na wskazywaniu mostka zaciśniętą pięścią podczas opisywania lokalizacji bólu.

Chirurgia

Blumberg – ostry, silny ból w czasie gwałtownego zwolnienia ucisku brzucha przy braku bolesności lub słabą bolesnością podczas delikatnego ucisku. Objaw charakterystyczny w zapaleniu otrzewnej.

Charcot – ból w prawym górnym kwadrancie brzucha, żółtaczka i gorączka z dreszczami (tzw. triada). Występuje w ostrym zapaleniu dróg żółciowych.

Chełmoński – wystąpienie bólu po położeniu dłoni na prawym łuku żebrowym, następnie uderzając w nią pięścią drugiej ręki. Objaw dodatni świadczy o zapaleniu pęcherzyka żółciowego, często w przebiegu kamicy żółciowej.

Clairmont – ściszenie szmeru pęcherzykowego po stronie lewej ze stłumieniem wypuku. Objaw może występować w OZT u chorych z wysiękiem opłucnowym.

Cullen – zasinienie okolicy pępka (wybroczyny/martwica podskórna) spowodowane krwotocznym zapaleniem trzustki.

Dunphy – objaw kaszlowy, który polega na bólu brzucha w trakcie kaszlu. Świadczy o przejściu procesu zapalnego na otrzewną ścienną. Spotykany, np. w zapaleniu wyrostka robaczkowego.

Goldflam – wywołany przez uderzanie pięści badającego w grzbiet rozwartej ręki, która powinna zostać przyłożona w okolicy kręgosłupowo-żebrowej. Dodatni może świadczyć o chorobie nerki, np. kamicy nerkowej.

Jaworski – ból spowodowany podnoszeniem prawej kończyny dolnej w rzucie wyrostka robaczkowego. Występuje w zapaleniu wyrostka robaczkowego.

Grey-Turner – objawy wynaczynienia krwi do tkanki podskórnej w okolicy lędźwiowej. Rzadki objaw charakterystyczny dla OZT.

Halsted – sinica obwodowych części ciała i marmurkowatość skóry. Występuje w OZT.

Homans – grzbietowe zgięcie stopy, przy wyprostowanym kolanie, powoduje ból łydki. Objaw dodatni może świadczyć o zakrzepicy żył głębokich.

Kehr – ból okolicy lewego barku przy próbie położenia się przez pacjenta. Objaw spotykany przy pęknięciu śledziony i wytworzeniu się krwiaka podtorebkowego śledziony.

Murphy – badanie tego objawu wykonuje się w pozycji leżącej i polega na położeniu dłoni w okolicy podżebrowej prawej w rzucie pęcherzyka żółciowego i nakazanie wykonania przez badanego głębokiego wdechu. Jeśli badany przerwie wdech, co spowodowane jest bólem objaw jest dodatni. Charakterystyczny dla kamicy pęcherzyka żółciowego.

Loeffler – zaczerwienienie twarzy wywołane uwolnieniem substancji naczynioruchowych. Objaw spotykany w zapaleniu trzustki.

Reynold – objawy jak w triadzie Charcota z dodatkowym występowaniem zaburzeń świadomości i wstrząsu (tzw. pentada). Zespół objawów w ostrym zapaleniu dróg żółciowych.

Rowsing – ból nad prawym talerzem biodrowym przy ucisku w lewym podbrzuszu. Rzadki objaw w ostrym zapaleniu wyrostka robaczkowego.

Neurologia

Babiński – odruchowe wyprostowanie palucha ze zgięciem grzbietowym spowodowane drażnieniem zewnętrznej bocznej krawędzi stopy. Objaw fizjologiczny u dzieci do 2 roku życia i świadczy o uszkodzeniu układu piramidowego.

Cushing – bradykardia, zaburzenia oddechowe i hipertensja. Tzw. triada jest charakterystyczna dla wzmożonego CPP, np. w obrzęku mózgu.

Lasegue – ograniczenie ruchu do góry kończyny dolnej u pacjenta, który leży w pozycji horyzontalnej. Próba wykonania tej zmiany pozycji powoduje ból. Jest charakterystyczny dla rwy kulszowej.

Romberg – objaw polegający na utracie równowagi podczas stania ze złączonymi stopami i z zamkniętymi oczami. Może świadczyć o uszkodzeniu mózgu.

Objawy oponowe:

Amoss – pacjent nie jest w stanie samodzielnie usiąść bez podparcia się do tyłu szeroko rozłożonymi rękami.

Brudziński – karkowy: bierne przygięcie głowy do klatki piersiowej wyzwala zgięcie kończyn dolnych w stawach kolanowych i biodrowych; policzkowy: ucisk na policzek (okolice kości jarzmowej) powoduje uniesienie i zgięcie przedramion; łonowy: uciśnięcie (silne) spojenia łonowego powoduje zgięcie kończyn dolnych w stawach biodrowych i kolanowych.

Kernig – w pozycji leżącej prób zgięcia kończyny dolnej w stawie kolanowym (przy zgięciu w stawie biodrowym) powoduje zwiększenie napięcia mięśni i silny opór, który sprawia, że niemożliwe jest wyprostowanie kończyny.

Inne

Battle – krwiak podskórny zlokalizowany ponad wyrostkiem sutkowa tym za małżowiną uszną. Charakterystyczny w złamaniu podstawy czaszki (dół środkowy).

Chvostek – gwałtowny skurcz mięśni twarzy po uderzeniu w okolicy mięśnia żwacza. Objaw świadczy o istnieniu tężyczki (przy hipokalcemii).

Stellwag – oczny objaw polegający na rzadkim mruganiu. Sugeruje nadczynność tarczycy.

Raynaud – charakteryzuje się zblednięciem palców, parestezjami lub bólem spowodowany napadem skurczem tętnic w obrębie rok. Występuje w chorobie o tej samej nazwie, a występuje często u młodych dziewcząt. Ciekawy do ew. różnicowania.

Trousseau – zaciśnięcie ramienia opaską powoduje skurcz mięśni dłoni, tzw. ręka położnika. Klasyczny w tężyczce.

Coś jeszcze?

Oczywiście można byłoby wymieniać eponimy bez końca, ale myślę, że te najważniejsze zostały przedstawione. Wszystkich przedstawiać nie ma sensu. Te wystarczą do małej powtórki.

Previous

Zatrucie paracetamolem

Next

Wentylacja mechaniczna

Dodaj komentarz

Powered by WordPress & Theme by Anders Norén