Gazometria krwi tętniczej w praktyce RM

SOR i OIT to oddziały, gdzie często wykonuje się ocenę równowagi kwasowo-zasadowej. Warto wiedzieć nie tylko jak pobrać krew na gazometrię, ale również jak interpretować wynik, który otrzymujemy niemal od ręki.

ABG

Gazometria to analiza gazów we krwi tętniczej (ABG), która obejmuje pomiary pH, ciśnienia parcjalne tlenu oraz dwutlenku węgla we krwi tętniczej (rzadziej żylnej), zawartość wodorowęglanów (HCO3) oraz nadmiaru zasad (BE). Pozwala określić równowagę kwasowo-zasadową oraz stan wymiany gazowej zachodzącej w płucach.

Gazometria jest podstawowym badaniem w diagnostyce niewydolności oddechowej oraz rozpoznaniu kwasicy i zasadowicy. Analizując wynik możliwe jest rozpoznanie ciężkich zaburzeń wymagających nagłych interwencji oraz możliwe jest monitorowanie stężenia tlenu podczas tlenoterapii u chorych z niewydolnością oddechową oraz prawidłowym ustawianiu parametrów wentylacji na respiratorze

Wykonanie badania

Zazwyczaj krew do analizy pobiera się z tętnicy promieniowej ręki niedominującej. Badanie powinno być wykonywane z krwi tętniczej. Nakłucie tętnicy leży w kompetencjach lekarza, ale już w OIT, gdzie pacjent ma stały dostęp dotętniczy – krew tętniczą pobiera personel pielęgniarski. Niestety, pobranie krwi z tętnicy nie jest proste, dlatego niekiedy używa się tzw. krwi włośniczkowej arterializowanej (pobieranej zwykle z opuszki palca). Zabieg nakłucia tętnicy wykonuje używając strzykawki z nasadką z igłą 20-22 G (z dodatkiem heparyny). W wielu SOR i OIT znajduje się kompaktowe urządzenie do natychmiastowej analizy.

Wymiana gazowa

Wymianę gazową ocenia się na podstawie ciśnień parcjalnych O2 (pO2) i CO2 (pCO2) we krwi tętniczej. Normy tych parametrów to dla pO2 >60 mmHg i dla pCO2 35-45 mmHg.

Ciśnienie parcjalne przedstawia udział gazów w mieszaninie gazowej w całkowitym ciśnieniu. Ilość rozpuszczonego w płynie gazu (np. we krwi) zależy od ciśnienia parcjalnego.

Proces eliminacji CO2

  1. CO2 jest usuwany z powietrzem wydechowym.
  2. Wartość pCO2 jest zależna od wentylacji pęcherzykowej.
  3. Zaburzenia normy w zakresie pCO2 normalizuje ośrodek oddechowy, który dostosowuje liczbę i głębokość oddechów.
  4. Utrzymywanie optymalnych wartości pCO2 jest możliwe nawet w warunkach nadmiernej produkcji CO2, dlatego zwiększone pCO2 (hiperkapnia) zawsze wynika z ograniczenia wentylacji pęcherzykowej.

Utlenowanie krwi

  1. pO2 nie dostarcza informacji o zawartości O2 we krwi, ale odzwierciedla niezwiązaną pulę cząsteczek O2 stanowiącą niewielką część całkowitej ilości tlenu we krwi.
  2. Większość tlenu we krwi związana jest z hemoglobiną (Hb).
  3. Ilość tlenu zależy od stężenia Hb, która warunkuje zdolność krwi do przenoszenia cząsteczek tlenu oraz od wysycenia tejże hemoglobiny tlenem (SpO2), które przedstawiają stopień wykorzystania Hb do przenoszenia O2.
  4. W momencie wartości maksymalnej wysycenia Hb tlenem (95-99%) wzrost PaO2 nie powoduje znaczącego zwiększenia zawartości tlenu we krwi.

Pamiętać należy zatem, że PaO2 nie jest miarą ilości tlenu we krwi, ale odzwierciedla siłę wysycenia hemoglobiny tlenem Zwartość tlenu we krwi tętniczej warunkuje zgodnie z powyższym saturacja oraz stężenie hemoglobiny.

Określonej wartości ciśnienia parcjalnego tlenu odpowiada konkretna wartość saturacji. Przykładowo pO2 = 60 mmHg odpowiada około 92% SpO2.

4 myśli nt. „Gazometria krwi tętniczej w praktyce RM

  1. Pingback: Gazometria krwi tętniczej w praktyce RM – Intensywna terapia | ratownictwo

  2. klaudia

    jak prawidłowo pobrać materiał od pacjenta z stałego dostępu tętniczego? nie mogę znaleźć wytycznych. Chodzi mi głównie o ilość krwi do „odrzucenia”. z góry dziękuje za odpowiedź
    Pozdrawiam

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *