Fentanyl w ZRM „P”

Czas działania

Po zastosowaniu jednej dawki w bolusie (1-3 mkg/kg mc.), czyli około 0,1-0,2 mg efekt działania utrzymuje się zwykle przez mniej niż godzinę. Ponowne bolusy fentanylu z powodu długiego końcowego okresu półtrwania prowadzą do kumulacji i przedłużonego działania.

Wskazania, przeciwskazania, działania niepożądane są tożsame dla tej grupy opioidów, więc bezcelowe jest ponowne przepisywanie ich. Warto jedynie wspomnieć, że głównymi wskazaniami do zastosowania fentanylu są indukcje do znieczuleń podczas zabiegów operacyjnych, podtrzymywanie efektu przeciwbólowego podczas zabiegu oraz uzupełnienie działania analgetycznego podczas znieczulenia ogólnego i miejscowego.

Porównanie siły działania i czasu działania morfiny (M) i fentanylu (F) po dożylnym bolusie
  • siła działania przeciwbólowego: M-1; F-100
  • czas wystąpienia maksymalnego działania (min.): M-30; F-5-8
  • minimalny czas działania (min.): M-90; F-20-30
  • względny czas działania (min.): M-200-250; F-100-150
  • początek działania (min.): M-2-3; F-2

Co mówią badania?

Przyjrzyjmy się jeszcze wynikom badań podawania fentanylu w warunkach przedszpitalnych (także przez ratowników medycznych).

W badaniu Kanowitza i wsp. (Safety and effectiveness of fentanyl administration for prehospital pain management, Prehosp Emerg Care. 2006 Jan-Mar;10(1):1-7) sprawdzano bezpieczeństwo i efektywność fentanylu w warunkach przedszpitalnych. Analizie poddane zostały karty wyjazdowe pacjentów obejmujących lata 2002-2003. Zwrócono uwagę na parametry życiowe, numeryczne skale bólu i podawane leki. Wyniki okazały się zadowalające do postawionego pytania. Ze wszystkich badanych (2129) jedynie 0,6% (12) prezentowało zaburzenia parametrów życiowych spowodowanych fentanylem. Jeden pacjent z 611, którzy jednocześnie poddani byli badaniu sprawdzenia karty wyjazdowej z kartą SOR (ED) wymagał interwencji medycznej po podaniu leku. W badaniu nie odnotowano żadnego zgonu spowodowanego fentanylem. Konkluzja z badania jest taka, że fentanyl może być używany bezpiecznie w postępowaniu przedszpitalnym działając znacząco analegetycznie bez powodowania znaczącej hipotensji, depresji oddechowej, hipoksemii i sedacji.

W badaniu, które przeprowadzili Garrick i wsp. z kolei analizowano podanie fentanylu przez ratowników medycznych (Analysis of the paramedic administration of fentanyl, J Opioid Manag. 2011 May-Jun;7(3):229-34). Badania porównały skuteczność i bezpieczeństwo działania fentanylu w porównaniu do morfiny. Pierwsza analiza obejmowała rozpoczęcie analgezji od oceny ratownika do przekazania w SOR, natomiast druga skupiła się przede wszystkim na działaniach niepożądanych i przeciwwskazaniach. Wyniki były bardzo ciekawe i satysfakcjonujące: 16,6% pacjentów, u których zastosowano fentanyl zgłosiło zmniejszenie bólu w czasie mniejszym niż minuta, dla 47% były to 1-2 minuty, 19,9% to 2-3 minuty, a 16,6% powyżej 3 minut (wynik rozpoczęcia działania jest lepszy niż opisywany powszechnie w literaturze). W analizowanej grupie nie zaobserwowano znaczącego pogorszenia się stanu żadnego pacjenta po podaniu fentanylu. W tym badaniu również wniosek jest taki, że fentanyl jest bezpieczny i skuteczny w leczeniu bólu w warunkach ZRM.

2 myśli nt. „Fentanyl w ZRM „P”

  1. Pingback: Analgezja w ZRM „P” – Intensywna terapia | ratownictwo

  2. Pingback: Fentanyl w ZRM „P” – Intensywna terapia | ratownictwo

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *